BLOG GARDDIO BETHAN GWANAS


Y Vetch, Abertawe

Tydi’r tywydd ma’n hyfryd? Ond dwi wedi cael llond bol o ddyfrio’n barod. Mi fuon ni’n ailwneud to’r sied eco ( mwy am hynny yn y blog nesa) felly mae angen cadw’r planhigion yn fyw does! Cofiwch chi, geith y gweiriach a’r coed sydd wedi blaguro a ffynnu yno sychu’n grimp ( nes i drio tynnu’r rhan fwya) ond dwi’n benderfynol o achub y bywlys (sedum). Ia, dwi’n gwybod nad oes angen llawer o ddwr ar rheiny ond maen nhw angen peth ar ôl cael eu styrbio a’u codi does?

Ond mae’r ardd yn edrych yn wych ar hyn o bryd – a myn coblyn, weles i benbwl yn y pwll! Ia, un. Sydd ddim wedi troi’n llyffant – does gynno fo’m coesau hyd yn oed. Methu dallt pam fod hwnnw wedi goroesi’n well na’r rhai oedd yn ‘normal’ ond dyna ni. Peth rhyfedd ydi natur.

Os ydach chi’n gwylio BYYA, mi fyddwch chi eisoes wedi gweld yr eitem am y Vetch, ond gan mod i wedi bod yn brysur yn tynnu lluniau yno, dwi’n mynd i’w rhoi ar y blog a dyna fo!

Do, mi gafodd cae pêl-droed y Vetch ei enwi ar ôl math o bys o’r enw ‘vetch’ a rwan, wedi i’r lle gael ei ddymchwel a’i adael am saith mlynedd i droi’n dir diffaith, llawn mieri, mae ‘na bys yn tyfu yno eto. A ffa. A thatws. A pak choi. Bob dim a deud y gwir.

Mae’n llawn rhandiroedd bychain sy’n cael eu cynnal a’u mwynhau gan bobl sy’n byw yng nghyffiniau’r Vetch. Ond prosiect celf ydi o, fel rhan o gynllun mwy ‘Adain Avion’, sydd yn ei dro yn ran o gynllun Olympiad diwylliannol Cymru. Mark Rees ydi cyfarwyddwr prosiect Adain Avion, ac ar ôl sgwrsio efo fo am sbel nes i sylweddoli ble ro’n i wedi ei weld o o’r blaen: mewn siwt dynn o’r 70au ar y stryd yn y Bermo. Fo oedd yn cyfarwyddo ( ac yn actio yn) y sioe wych gan National Theatre Wales, oedd yn arwain y gynulleidfa o gwmpas y Bermo ac yn dod â’r trigolion i mewn i’r perfformiad. Chwip o syniad, oedd yn profi mai rhywbeth cymdeithasol ydi celf – neu o leia yn gallu bod, efo tipyn o weledigaeth.

Fo ofynnodd i’r artist Owen Griffiths feddwl am sut i greu celf cymdeithasol, cymunedol yn ardal Abertawe, a’i syniad o oedd trawsnewid y Vetch yn ardd. Ro’n i wedi cyfarfod Owen o’r blaen hefyd – fo oedd y tu ôl i’r côr fu’n canu i’r gwenyn rhyw flwyddyn neu ddwy yn ôl – cofio? A naddo, dwi’m wedi dechrau canu i fy ngwenyn i. dwi’m isio iddyn nhw heidio …

Ta waeth, ges i ddiwrnod hyfryd yn y Vetch efo’r criw i gyd, ac mae’n syniad sydd wirioneddol wedi gweithio. Mae pobl na fyddai byth wedi dod i nabod ei gilydd bellach yn ffrindiau, yn rhannu syniadau a gwybodaeth a chael hwyl efo’i gilydd. A mae yno ‘gelf’ mwy traddodiadol hefyd:

Fel dach chi’n gweld, roedd hi’n gymylog i gychwyn ond daeth yr haul allan i wenu arnon ni – a finnau’n dal i orfod aros yn fy nghôt gynnes oherwydd ‘dilyniant’ … the joys o fod yn gyflwynydd teledu!

Dyma un o’r garddwyr mwya profiadol. Gerwyn, os cofia i’n iawn. Dyn oedd yn arfer dod i wylio’r elyrch yn chwarae yno, sydd rwan â phatsh bron yn union ar ble roedd y stand y byddai o’n mynd iddo’n gyson. Dyn hyfryd, roddodd radish a dail betys i mi fynd adre efo fi – diolch Gerwyn – blasus tu hwnt!

Roedd y lle’n llawn o syniadau gwych am sut i ailgylchu – drychwch – bol peiriant golchi ydi’r ‘brazier’ yma!

Ac mae gynnyn nhw bopdy ar gyfer gneud pizzas ac ati sy’n werth ei weld:

Ond roedd trio mynd i mewn ac allan o’r lle yn broblem – doedden ni jest methu trin y goriad a’r clo a dyma Huw ein dyn sain yn brwydro – am hir! Ond gawson ni fynd am ein cinio yn y diwedd – a chwip o ginio rhesymol tu hwnt yn un o gaffis Eidalaidd canol y dre. Lle da ydi Abertawe. A doedd na’m swn o Wind St yn y gwetsy Premier yn Salubrious Place tro ma … roedd hi’n erchyll yno tro dwytha! Bosib eu bod nhw wedi gneud rhywbeth i’r ffenestri? Neu jest noson dawelach.

Mae’r gerddi yn y Vetch yn werth eu gweld, yn werth eu cadw, ac yn werth eu defnyddio fel patrwm ar gyfer ardaloedd eraill … gawn ni weld.

Cwpwl o luniau eraill, cwbl wahanol rwan, i ddangos i chi pa mor dlws ydi’r ardal dwi’n byw ynddi: Ac un o wartheg Highland fy mrawd, ar Fwlch yr Oerddrws – del ydi hi de!

 


Rhowch sylw so far
Rho sylw



Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s



%d bloggers like this: