BLOG GARDDIO BETHAN GWANAS


Y Border Bach
Ebrill 9, 2011, 2:12 pm
Filed under: Heb Gategori | Tagiau: , , , ,

Mae’n siwr mai chydig iawn o bobl sy’n darllen blogiau sy’n cofio cerdd ‘Y Border Bach’ gan Crwys.

“Gydag ymyl troetffordd gul
A rannai’r ardd yn ddwy,
Roedd gan fy mam ei border bach
O flodau perta’r plwy…” ayyb. Na? Cofio dim? Efallai bod ‘Melin Trefin’ yn canu cloch ta? Fo sgwennodd honno hefyd, ond roedd ‘y Border Bach’ yn gerdd hynod adnabyddus a phoblogaidd ers talwm, a dyma’r ardd a dyma’r awdur yn sefyll o flaen y riwbob.

Gareth Richards yrrodd y llun i ni, wedi iddo gysylltu efo’r syniad i ni fynd i weld yr ardd fel mae hi heddiw a’i helpu i geisio ei gwneud yn debycach i fel roedd hi yn nyddiau Crwys, fel ffordd o godi arian at Eisteddfod yr Urdd, Abertawe eleni.

Ond mwy am Crwys: cafodd ei eni yn 1875, a’i enw bedydd oedd William Williams, ond mi gymrodd ei enw barddol o’r capel lleol, sef Pant y Crwys. Enillodd y Goron deirgwaith a dod yn Archdderwydd hefyd. Ac yn ôl y sôn, roedd o’n dipyn o gymeriad.

Ei nith, Enid Harper,  sy’n byw yma rwan, a dyma hi a’i brawd, Gwilym Herber Williams yn cael eu ffilmio:

Mae Gwilym yn gymeriad, bobol bach, ac yn llawer iau na’i 92 mlynedd ar y ddaear yma. Mi fues i’n chwerthin nes o’n i’n sal efo fo. Ond mae Heledd, y cyfarwyddwr wedi deud wrthai na fydd yr eitem, pan gaiff hi ei darlledu, yn gwneud tegwch â’i ffraethineb. Roedd o’n siarad fel pwll y môr ac yn anodd iawn ei olygu mae’n debyg, felly bu’n rhaid torri talpiau allan. Bechod garw. dwi’n gobeithio yr aiff y criw’n ôl i’w ffilmio ar ei batsh ei hun cyn bo hir ( llysiau, tair iâr a shetland pony) i’r genedl gael dod i nabod dyn wirioneddol ‘sbeshal’!

Mae Enid yn berson llawer mwy swil a thawel, a doedd hi’m isio siarad ar gamera o gwbl. Ein bwydo efo hot cross buns a brechdannau samwn fuodd hi drwy’r dydd! Dau berson oedd yn bleser i fod yn eu cwmni – roedd y criw i gyd wedi gwirioni efo nhw.

Dyma fwy o luniau i chi:

A dyma’r ardd o’r un safle â’r llun gwreiddiol heddiw:

Fel y gwelwch chi, nid yn debyg iawn, ond yn debycach nag oedd o wedi i Gareth a’i gyfeillion glirio a chwynnu cyn i ni gyrraedd. Doedd gynnon ni fawr o amser na phlanhigion i wneud llawer o wahaniaeth ond mae gareth wedi addo gyrru llun unwaith y bydd wedi plannu cyrains duon, riwbob ayyb ddiwedd yr haf. A dwi’n croesi mysedd y bydd modd ei ffilmio eto beth bynnag pan fyddan nhw’n mynd i weld Gwilym ar ei batsh ei hun, jest dros y ffordd. Mae ‘na lyfr am Gwilym, ‘Siwrne Lawn’, gyhoeddwyd gan Wasg Carreg Gwalch, gyda llaw. Gwerth ei ddarllen ddeudwn i!

Mwy o luniau o’r border bach efo “… dwy neu dair briallen ffel,
A daffodil, bid siwr…”


1 Sylw so far
Gadael sylw

Y Border Bach
gan Crwys

Gydag ymyl troedffordd gul
A rannai’r ardd yn ddwy
Roedd gan fy Mam ei border bach
O flodau perta’r plwy

Gwreiddyn bach gan hwn a hon
Yn awr ac yn y man
Fel yna’n ddigon syml y daeth
Yr Eden fach i’w rhan

Dwy neu dair briallen ffel
A daffodil bid siwr
A’r cyfan yn y border bach
Yng ngofal rhyw “Hen Wr”

Gwreiddiau syml pobol dlawd
Oeddynt bron bob un
Y llysiau gwyrthiol berchid am
Eu lles yn fwy na’u llun

[Llinell goll]
Mint a theim a mwsg
Y safri fach a’r lafant per
A llwyn o focs ynghwsg

[Pennill ar goll]

Hen estron gwyllt o ddant y llew
A dirmyg lond ei wen
Sut gwyddai’r hen droseddwr hy
Fod Mam yn mynd yn hen

gan Eurwen Booth
Mentro Lluest, Aberystwyth

Sylw gan Eurwen




Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s



%d bloggers like this: